ADHD to skrót oznaczający zaburzenie, jakim jest zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, który stanowi jedno z najczęściej diagnozowanych zaburzeń neurorozwojowych u dzieci, a w szczególności u chłopców. Dlaczego płeć ma tu znaczenie? Otóż u dziewczynek objawy często różnią się od tych obserwowanych u chłopców, co sprawia, że ich rozpoznanie ADHD u dziewczynki bywa trudniejsze, a dodatkowo potrafią one swoje problemy maskować i nie ujawniać ich światu zewnętrznemu, a to powoduje problemy ze zrozumieniem własnych zachowań, działań, decyzji czy problemów w relacjach. Mamy zatem do czynienia z tzw. cichym ADHD.
Dlaczego ADHD u dziewczynek trudniej rozpoznać?
Tradycyjne kryteria diagnostyczne ADHD opierały się głównie na badaniach prowadzanych na chłopcach, co spowodowało, że objawy typowe dla dziewczynek mogły być pomijane. Tymczasem objawy ADHD u dziewczynki są częściej skierowane do wewnątrz – np. jako wycofanie czy marzycielstwo, które łatwo pomylić z cechami osobowości, zamiast traktować je jako symptomy zaburzenia. Dodatkowo, dziewczynki często właśnie starają się maskować swoje trudności, dostosowując się do oczekiwań społecznych, co w efekcie utrudnia ich rozpoznanie i postawienie właściwej diagnozy.
Jakie są objawy ADHD specyficzne dla dziewczynek?
Typowe ADHD u dziewczynki objawy mogą obejmować wspomniane wycofanie i marzycielstwo, objawiające się tym, że dziewczynki mogą wydawać się nieobecne, bujające w obłokach, co często bywa mylone z nieśmiałością. Wykazują także trudności z koncentracją, z utrzymaniem uwagi na jednym zadaniu. Łatwo się rozpraszają. W przypadku płci żeńskiej charakterystyczna jest również nadmierna emocjonalność przejawiająca się w silnych reakcjach emocjonalnych na pozornie błahe sytuacje oraz częstych wybuchach płaczu. Często mają bałagan – nieuporządkowane miejsce pracy lub nauki oraz problemy z właściwą organizacją przestrzeni. Charakteryzuje je także wysoka wrażliwość oraz nadmierna reakcja na bodźce zewnętrzne, w tym hałas czy światło. Mają również problemy z zarządzaniem czasem, trudności w planowaniu i realizacji zadań w określonym terminie.
Jak wspierać dziewczynkę z ADHD?
Zasadniczą kwestią w przypadku ADHD u dziewczynek jest wczesne rozpoznanie i odpowiednie wsparcie, które mogą znacząco poprawić ich jakość życia, pomagając im rozwijać pełnię swojego potencjału. A wsparcie w każdej chorobie zaczyna się od edukacji i świadomości co dane zaburzenie czy schorzenie ze sobą niesie. Podstawą jest więc zrozumienie przez bliskich oraz otoczenie specyfiki ADHD u dziewczynek, bo tylko wówczas będą one mogły otrzymać odpowiednie wsparcie. Bardzo potrzebne jest też indywidualne podejście, a w szczególności dostosowanie metod nauczania oraz oczekiwań do potrzeb dziecka oraz okazywanie mu wsparcia emocjonalnego, które pomoże budować poczucie własnej wartości i akceptacji swojego zachowania i trudności. Ważna i bardzo potrzebna jest także współpraca opiekunów z nauczycielami oraz ich regularna komunikacja w celu monitorowania postępów i trudności. Leczenie ADHD u dziewczynek powinno obejmować także terapię behawioralną czyli pracę z terapeutą nad rozwijaniem umiejętności społecznych i radzeniem sobie z emocjami.