Wiele dzieci doświadcza współcześnie różnego typu trudności emocjonalnych, rozwojowych lub społecznych, a zauważenie tych problemów przez opiekunów to ważny krok w stronę troski o dobrostan psychiczny dziecka. Jednak wielu rodziców, dostrzegając, że ich dziecko potrzebuje wsparcia, obawia się pierwszej wizyty u psychologa dziecięcego. Dlaczego? Nie wiedzą bowiem, czego się spodziewać po takiej wizycie czy też jak przygotować do niej dziecko. Wiele osób również ma wątpliwości, czy taka konsultacja rzeczywiście pomoże. Tymczasem jest to bardzo wartościowe spotkanie, które często przynosi ulgę nie tylko doświadczającemu trudności dziecku, ale i całej jego rodzinie. Jak zatem wygląda pierwsza wizyta dziecka u psychologa i jakie są jej cele? Psycholog dziecięcy kiedy iść? Wyjaśniamy.
Kiedy warto udać się z dzieckiem do psychologa?
Nie ma jedynej konkretnej sytuacji, w której powinno się rozważyć wizytę z dzieckiem u psychologa. Warto jednak obserwować swoje dziecko i jeśli jako rodzice lub opiekunowie poczujemy, że coś nas niepokoi w zachowaniu dziecka, jego postępach rozwojowych czy emocjach, to jest to dobry moment na skorzystanie z konsultacji z psychologiem dziecięcym. Można wymienić najbardziej typowe sytuacje, w ramach których najczęściej rodzice zgłaszają się ze swoim podopiecznym do takiego specjalisty, a wśród nich trudności z emocjami takimi, jak lęki, smutek, złość czy wycofanie, problemy z zachowaniem objawiające się agresją, buntem czy nadpobudliwością, a także trudności adaptacyjne, które dotykają dzieci m.in. po rozwodzie rodziców, przeprowadzce, śmierci bliskiej osoby. Nie można także bagatelizować trudności w relacjach z rówieśnikami lub dorosłymi, zaburzeń jedzenia i snu, a także różnego rodzaju opóźnień rozwojowych w zakresie mowy, motoryki czy funkcji poznawczych. Warto przy tym pamiętać, że specjalista psychologii dziecięcej nie szuka na siłę problemu, nie stara się za wszelką cenę postawić diagnozy, a jego celem jest zrozumienie i wsparcie dziecka oraz jego rodziny.
Jak przebiega pierwsza wizyta u psychologa?
Pierwsze spotkanie, bądź przynajmniej jego część, zazwyczaj odbywają się bez dziecka, chociaż nie jest to regułą. O co pyta psycholog dziecięcy na pierwszej wizycie? W jej trakcie psycholog zbiera szczegółowy wywiad na temat historii rozwoju dziecka, jego aktualnych trudności, sytuacji rodzinnej i szkolnej. Specjalista może również poprosić o wypełnienie kwestionariuszy lub przyniesienie dodatkowej dokumentacji, jak opinia ze szkoły lub przedszkola czy zaświadczenia lekarskie. Właściwa część wizyty odbywa się już w obecności dziecka i w jej trakcie psycholog obserwuje zachowanie, sposób komunikacji i relacje z opiekunem, rozmawiając przy tym z dzieckiem w sposób dostosowany do jego wieku i możliwości i tworząc bezpieczną i akceptującą przestrzeń.
Pierwsza wizyta z dzieckiem u psychologa może również mieć inny przebieg. W jej początkowej części może być prowadzona rozmowa z dzieckiem i rodzicem na temat problemu, z jakim przychodzą, a następnie część wizyty może odbywać się już bez obecności opiekuna – taki przebieg dotyczy częściej konsultacji ze starszymi dziećmi.
Po kilku wizytach, w trakcie których psycholog obserwuje dziecko, może on już sformułować wstępną opinię i zaproponować kolejne kroki, w tym np. kontynuację spotkań terapeutycznych z dzieckiem, udział w terapii rodzinnej lub wsparcie wychowawcze dla rodziców, a także konsultacje z innymi specjalistami, np. logopedą oraz działania wspierające w szkole lub przedszkolu.
Czy i w jaki sposób przygotować dziecko do wizyty u psychologa?
Należy dziecko w szczery i spokojny sposób wprowadzić w zbliżającą się wizytę i powiedzieć, że udaje się do osoby, która pomaga dzieciom lepiej rozumieć siebie i swoje emocje. Co ważne, dobry psycholog dziecięcy nie ocenia rodziców, nie ani nie daje im gotowych rad. Nie stawia też pochopnie diagnoz, a opiera się na obserwacji i rozmowie. Poza tym nie rozwiązuje problemów za dziecko, tylko pomaga mu odkrywać własne zasoby i sposoby działania.
Pierwsza wizyta u psychologa dziecięcego i związane z nią odczucia są niezwykle ważne z punktu widzenia późniejszych relacji między dzieckiem, rodziną a specjalistą. Zatem od tego, jak zostanie ona przeprowadzona, zależy często dalsza chęć współpracy, otwartość, a przede wszystkim zaufanie. Profesjonalny psycholog dziecięcy zadba, by dziecko czuło się bezpiecznie, ważne i wysłuchane, a rodzic – zrozumiany i wsparty, a nie oceniany. Pierwsza wizyta u psychologa dziecięcego to z pewnością nie powód do niepokoju czy wstydu, a krok ku lepszemu zrozumieniu dziecka i jego potrzeb. Wobec tego w dobie rosnącej świadomości dobrostanu psychicznego warto wizytę u psychologa dziecięcego traktować jako sposób na okazanie mądrej i świadomej troski.